ŞİMŞEK PLASTİK

Terimler Sözlüğü

ESTETİK DOLUM
Şeffaf ambalajda seviyenin görülebilir olduğu özel bir seviyeye kadar dolum 

ANTİOKSİDAN
Plastiğin oksitlenmesini engellemek ya da asgariye indirmek için plastik reçineye atılan bir tür kimyasal

ANTİSTATİK(DURAĞAN OLMAYAN) ETKEN 
Plastik şişenin yüzeyine uygulanan ya da şişenin yapıldığı maddeye karıştırılan bir kimyasaldır.Görevi şişenin yüzeyine tozu çeken ve toz tutan elektrostatik şarjların birikmesine karşı şişe yüzeyini daha az hassas hale getirmektir.

BARİYER
Bozulmaya veya ambalaj materyalinden içeri nem ve başka elementlerin(oksijen veya diğer gazlar) girmesine karşı koruma 

BARİYER TABAKASI
Nüfuza karşı direnç sağlayan bir yüzey kaplaması

TABAN
Şişenin veya kavanozun kıç kısmı-genelde bir geridönüşüm kodu veya girintili yazma ile işaretlenmiştir.

BONCUK
Boyun bölgesinin aşağısındaki kapağın oturduğu plastiğin yakası

ŞİŞİRME KALIPLAMA
Kıcak plastik yarı erimiş tüpün (parison) kalıbın iki yarısının arasına yerleştirilerek ,istenilen şekle göre şişirilmesi işlemidir.Bu kabın gaz bariyerini,katılığını,şeffaflığını ve darbeye dayanıklılığını ektruzyon(çektirme) kalıplamaya göre daha iyi geliştirir; ve sonuç olarak kabın ağırlığı da düşürülmüş olur. 

ŞİŞİRME BASINCI
Şişirme kalıplama operasyonunda parison’u kalıptaki şekle getirmek için gerekli basınc.

GÖVDE
Kabın ana kısmı,genellikle iki tarafı da barındıran en geniş parçası.Şişelerde boyun dışında kalan şişenin ana kısmıdır.

TABAN TABAKASI(PLASTİK)
Kalıbın taban çapını barındıran ve kalıbın oluşması için itilen kısmı.

KELEBEK MENTEŞE 
Kapakla ana gövdeyi birleştirmeye yarayan,güçlü olması darbe direncini sağlayan esnek menteşe.

CAD 
Bilgisayar destekli Tasarım 

CAM
Bilgisayar destekli kalıplama 

KAPASİTE
Belirlenen bir ürün miktarı için kabın içindeki boşluk miktarı.Bir şişenin normal hacmi (genelde cc,ml,ons veya gramla ölçülür).Bir şişe standart kapasitesine kadar doldurulduğunda genelde içerik omuz hizasına gelir.

KOVUK 
Kalıbın şekil verilen ürünün tam ters görüntüsünü içeren kısmı. 

KAPAMA 
Mühür kaba düzgün şekilde uygulandığında onu ilk etkileyen metal veya kalıp kapağı tanımlamak için kullanılan terim. 

ORTAK MERKEZLİLİK 
Değişik çaplardaki çemberlerin ve silindirik şekillerin ortak merkezli olma özelliği. 

ARALIKSIZ VİDA DİŞİ BİTİŞİ (C/T)
Şişenin boyun kısmında vidalı kapağı tutması için arasız çıkan burgu

DOLGU
Kalıbın kapağın içindeki vida dişleri gibi iç şekillendirmeye yarayan kısmı.

CR 
(Çocuk koruma) der ki bir ambalaj U.S. Tüketici-ürün güvenliği Komisyonu testinden geçmelidir.

DÖNGÜ
Bir süreçteki tekrar eden operasyonların bütünüdür.Kalıplamada döngü zamanı,bir döngüdeki belirli bir noktadan diğerindekine geçen zamandır.

YOĞUNLUK
Birim hacme düşen ağırlık,genelde gr/cm3 olarak belirtilir. 

BOYUTSAL İSTİKRAR
Bir maddenin verilen işlemler veya kullanma şartları altında kendi şeklini muhafaza etme yeteneği. 

İLAÇ DOSYASI (DRUG MASTER FILE )
(DMF)Yiyecek ve İlaç İdaresine sunulan ,insan ilaçlarını içerki olarak kabul edebilecek ambalajların üretim süreçleri,safhaları,operasyonları ile ilgili detaylı ve güvenilir bilgileri içeren dosyadır.

ÇEVRESEL BASKI EŞİĞİ
Bir plastik parçanın bazı kimyasalların etkisi veya baskısı altındaki duyarlılığı

DOLDURMA NOKTASI
Bir kabın belirlenmiş bir içeriği içermesi için doldurulması gereken seviye.

BİTİŞ (PLASTIK)
Bir şişenin açılışını oluşturan,ve özel kapağını barındıran plastik.Boyunun, kapağın oturduğu dişlileri,tırnakları veya taşıyan ve mühürleme yüzeyini barındıran kısmıdır. 

FLAŞ 
Kalıba dilme hattında eklenen plastik,bu bölüm bitmeden önce geri alınır.

ESNEKLİK
Bir maddenin kırılmadan bükülmeye verdiği izin.

FİSKE TEPELİ/ÇITÇITLI KAPAMALAR
Her iki parçanında esnek menteşe ile bağlandığı iki parçalı kapama sistemi.Bir parçası şişenin,tüpün veya kavanozun dişlilerle bağlanmasını sağlarken,diğeri kapatma mekanizmasını sağlar.

FLORLAMA
Polietilen için solventlere ve nonpolar(kutupsuz) materyallere karşı bariyer özelliklerini geliştiren bir yüzey muamelesidir. 

GAZ GEÇİRGENLİĞİ
Bir gazın bir maddeye nüfuz etme yeteneğidir.Gaz geçişine izin veren maddelere geçirgen denirken,gaz geçişine direnen veya izin vermeyen maddelere gaz bariyer özelliğine sahip denir.

GAYLORD
Bir palete sığabilen çok geniş kolilere verilen isim.( 45Óx 33Óx 51Ó) .Palet boylarına ve müşteri ihtiyaçlarına göre çeşitleri bulunmaktadır.

SERTLİK
Bir maddenin baskıya ve sıkıştırmaya karşı gösterdiği dirence denir.

PUS
Normal şeffaf bir plastiğin sisli veya bulutlu görünümü. 

KAFA BOŞLUĞU
Şişenin boynunda içeriğin ulaştığı seviye ile kapak arasında kalan boşluk.Bu boşluk ürünün ambalajlandıktan sonra ısınma veya başka bir aksiyona bağlı olarak genişlemesine karşı bırakılır.Kafa boşluğu,aynı zamanda nakliye için plastik şişe ve kavanozlarla doldurulan oluklu mukavva için de kullanılır. 

AĞIR GRAM ŞİŞELER
Şişeler parizon’dan şişirilerek ona göre daha küçük kapasiteli bir şekle getirilir.Sonuç , duvar kalınlığı daha büyük bir şişe olur çünkü daha küçük bir şişe şekli için daha fazla plastik kullanılmıştır.

SIZDIRMAZ MÜHÜR
Havayı dışarıda tutan,normal sıcaklık ve atmosfer basıncında gazı sıkan mühür. 

HIGH-DENSITY POLYETHYLENE (HDPE)
Katı,sert ve güçlü doğal rengi süt beyazı olan bir reçinedir.HDPE çatlamaya,darbeye ve erimeye karşı iyi bir direnci vardır.HDPE renk vermesi kolaydır.

İÇ ETİKET PANOSU
Bir şişenin etiketleme panosunun çapı şişenin çapından küçük olduğunda,etiket panosu alanının hemen aşağısı veya yukarısı.

ENJEKSİYON KALIPLAMA
Basınç altında erimiş veya sıvılaştırılmış plastiğin bir silindirden istenilen şekildeki soğutulmuş kalıba zorlandığı bir kalıplama işlemidir. 

ENJEKSİYON ŞİŞİRME KALIP
Şişirilecek parisonun enjeksiyon kalıbından çıkarıldığı bir şişirme kalıplama işlemidir.

J-KAPAK BİTİŞ(aynı zamanda menteşe-siperi de denir)
Esnek menteşe ana gövde ile fiske tepeli kapak kısmını birleştirmek için kullanılır.Tüketiciler J-kapak ile kapamayı,kapağın üst kısmıyla alt kısmını bağlayan plastik ipi çıkararak açar.Bu tipte kapama aynı zamanda şişenin daha önceden açılmamış olduğunun da kanıtıdır.

ETİKET PANOSU
Şişenin vücudunun etiket yapıştırılabileceği düz kısmı. 

ESNEK MENTEŞE
Esnek plastik yapılmış tekparça menteşe. 

TIRNAK KAPAMA
Vida dişlisinin sürekli değil ama aralı olduğu vidalı tip kapama.Bir avantajı , kapağın birkaç derecelik bir çevirme açısı gerektirdiğinden uygulamanın çok hızlı olmasıdır. Bunun aksine normal bir sürekli vidalı kapak mührü etkilemek için 360 derecelik ya da daha fazla bir çevirme açısı gerektirir. ASGARİ DUVAR
Bir kabın asgari duvar kalınlığını belirten bir terim.

AĞIZ
Şişe veya kavanozun tepesindeki açıklık.

DAR BOYUN
Alpha’nın dar boyunlu şişeleri 20mm özel bitişden başlar, 28mm devamlı vidalı kapamaya kadar çeşitlernir.Dar boyunlu şişeler en iyi sıvılar ve losyonlar ,yani dökülebilen ve pompalanabilen ürünler için uygundur.

BOYUN
Şişenin kesitlerinin bitişi oluşturmak için azaldığı kısım. 

BOYUN BİTİŞİ 
Bir şişe ve kavanozun kapak veya tıpayı tutan yerinin şekli ve boyutu.Alpha çevir-aç kapaklar için devamlı dişli boyunlar ve Hinge-Guard boyunlar yapar.Özelliklerdeki ilk rakamlar boyun çapı,ikinci rakamlar ise dişli(vida) boyutudur. 

BOYUN EKİ
Boyunu ve bitişi oluşturan kalım montajının bir parçası.boyun halkası olarak da anılır. 

BOYUN HALKASI
Kalıp ekipmanının şişenin bitişini oluşturan kısmı. 

SAYDAMSIZ
Işık geçirmeyen maddelere verilen ad. 

TAŞMA KAPASİTESİ
Şişenin en tepesine kadar doldurulduğundaki maksimum hacmi. Bu değer üreticilerin ürünlerinin belirtilen şişe tipine sığıp sığmayacağını belirlemelerine yardımcı olur. 

İSTİFÇİ
İstifçiler,genellikle haplar,kapsüller ve tabletler için kullanılan geniş ağızlı şişelerdir.Alpha, PET ve HDPE bir çok değişik tipte istifçiler üretir.

PARISON
Bir şişe veya başka şekle sokulmak için şişirilmek üzere yüksek yoğunluklu polietilene yerleştirilecek,çekilmiş sıcak plastik tüp 

DİLME HATTI;
Şişenin üzerine kalıbın iki yarısının bitişte birleştiği çizgi

NÜFUZ
Plastik film veya kaptan geçen gaz veya buharın miktarı. 

ÇİMDİK
Kalıptaki ovuğun etrafında ,ekstruzyon şişirme kalıplama işleminde kalıp parisonun çevresini kapayınca parçayı tıkayan ve fazla materyali ayıran kalkık bir uç. 

PLA 
Polymerized Lactic Acid , Polylactide, NatureWorks® tarafından üretilmiş mısır tabanlı ,plastik kap kalıbı haline getirmek için daha az enerjiye ihtiyaç duyan bir maddedir.Çok çeşitli şişe,kap,tepsi,film ve diğer ambalaj şekillerine girebilir.PLA imalatı ,diğer plastilerden %68 daha az fosil yakıt kullanır ve dünyanın ilk Sera-gazı-nötr polimeridir.

PLASTİK HAFIZA
Plastiklerin orijinal kalıplanmış hallerine geri dönme eğilimi

PLASTİKLEŞTİRİCİ
İmalat safhasında esnekliği artırmak için katılan bir materyal.

PLASTIFIER
Polimer tanelerinin bir oluktan beslendiği, eritildikleri varile kuvvetle ittirildikleri bir takımdır.Erimiş polimerler,daha sonra varil dışına bir hortumla boşaltılır.

POLYETHYLENE TEREPHTHALATE (PET) POLYESTER 
En yaygın termoplastik polyster.PET sert,güçlü ve boyutsal olarak sabit bir maddedir ve çok az su emer.İyi seviyede alkol,solvent ve gaz bariyerleri ve kimyasal direnci vardır.Aynı zamanda yağa karşı da iyi bariyer özellikleri vardır ve katı ve doğal olarak kristal şeffaftır.

DÖKME BİTİŞİ
Muntazam bir alttan kesme dudak yüzeyine sahip damlamadan dökmeye olanak sağlayan bir şişe bitişi. 

HAM YAPI
Şişirme kalıplama işleminde kullanılır. kalın test tüpüne benzer şekle sokulmuş, boyun dişlilerine sahip ısıyla yumuşatılmış polimer (PET gibi) .Tüp, istenilen şişe veya kavanoz şeklini yaratmak için Şişirme kalıbının içindeyken, daha sonra ısıtılmış ve şişirilmiştir. 

PROTOTİP KALIP
Final kalıbı hakkında bilgi sahibi olmak için genellikle hafif-döküm alaşımlardan veya yapay reçineden yapılmış, basitleştirilmiş kalıp yapısı 

PUSH UP
Taşıma yüzeyi elde etmek ve şişenin sallanmasını engellemek için tasarlanmış plastik kabın tabanındaki dış çizgiler 

GERİ KAZANILMIŞ PLASTİK
İşlemcinin kendi imalatında kalıplama,ekstruzyon gibi işlemlerden geçerek oluşan ve daha sonra tekrar kullanım veya geri dönüşüm için depolanan bir termoplastik 

MERDANE
Enjeksiyon kalıplamada,plastik eriyiği enjeksiyon noktasından alıp çeşitli kovuklara dağıtan geçide verilen ad.

MÜHÜRLEME BONCUĞU
Boyun bitişinin etrafına kaynatılmış,bileşenin mühürleme yetkinliklerini artırmak için tasarlanmış materyalin boncuğu. 

KOLTUK
Şişenin taban kısmındaki kabartmalı(girintili) yazılardır,şişelerin doldurulmasında ve hizalanmasında kolaylık sağlar 

RAF ÖMRÜ
Bir ürünün belirli bir sıcaklık ve nemde kullanıma uygun halde saklanabileceği süre.Raf ömrüne bazen depolama ömrü de denir.

OMUZ
Şişenin yada kavanozun boyun kısmıyla vücudu arasında kalan eğimli kısmı.

ELEK(TUZLUK) TEPE
Bir kabın üstünün delikli hale getirilmesi

SPREY KAPLAMA
PET’e gaz bariyeri özelliklerini geliştiren ve hafif siklet kaplara imkan sağlayan saran veya PVDC film uygulanır.

YÜZEY MUAMELESİ
Bir plastiğin yüzeyini değiştirerek mürekkep,,lake,yapıştırıcı uygulanır hale getirme işlemi 

THERMOFORMING
Bir plastik tabakanın yumuşayıp katlanılabilir hale gelinceye kadar ısıtılması metodu.Daha sonra bu tabakaya istenilen şekil vakum,basınç ve mekanik yardım kullanılarak verilir.

TERMO -PLASTİK
Tekrar tekrar ısıtılarak yumuşatılan ve soğutularak sertleştirilen materyal,genellikle kapaklar için kullanılır.

DİŞLİLER
Devamlı vidalı tiplerde ,C/T kapağın geldiği plastik spiraller çevirmelidir.Değişik C/T kapama tiplerinde değişik sayılarda dişli özellikleri bulunur. 

SIKIŞTIRMA
Kapamayı bağlamak yada çözmek için kullanılan çevirme kuvveti

U.V. INHIBITOR
Plastik reçineye eklenen UV ışınlarını emen ve zararlarını önlemeye yardımcı olan dolayısıyla plastiğin ömrünü uzatan kimyasal. Tinuvin bileşenleri bir örnektir. 

U.V. DENGELEYİCİ (ULTRAVIOLET) 
Termoplastik reçineye katıldığında UV ışınlarını seçerek emen ve olası fiziksel veya kimyasal değişiklikleri asgariye indiren her türlü kimyasal bileşen.

BİRİM ÇUKUR
Genellikle üretimde pilot olarak kullanılan tek çukurlu bir kalıp

DUVAR
Şişenin kalınlığı,genelde iç yan duvarlardan ölçülür.Alpha geliştirilmiş güç ve baskıı için bazı ağır-duvar modellerde şişeler üretir. 

KAYNAK HATLARI 
Kalıplanmış parçanın yüzeyinde birleşen iki plastiğin akımıyla oluşan görülebilir çizgi. 

GENİŞ AĞIZ
Geniş bitiş açıklığı bulunan veya kapasitesine göre geniş bitiş boyutları olan kaplar. 

AKMA NOKTASI
Ötesinde uygulanan maddenin sürekli bozulmaya yol açan nokta